Ceannaireacht agus Rialachas maidir le Tearc-Chothú agus Ocras

Tá ról tábhachtach ag Éirinn maidir le tionchar a imirt ar an bpobal idirnáisiúnta le díriú ar dheireadh a chur le hocras agus le tearc-chothú agus chun gealltanais ina thaobh sin a chomhlíonadh.

An Tanaiste, Eamon Gilmore, addressing the Hunger Nutrition Climate Justice Conference in Dublin Castle, April 2013.

Ocras a chur ar an gclár oibre idirnáisiúnta

Le blianta beaga anuas, tá Éire chun tosaigh maidir le tuilleadh gnímh idirnáisiúnta a lorg chun an comhrac in aghaidh an ocrais agus an tearc-chothaithe a chur chun cinn. Cé gur tír bheag sinn, tá ag éirí linn gníomh in aghaidh an ocrais a choimeád ag barr chlár oibre na forbartha.

Creidimid gur féidir leis an domhan mór, trí iarracht mhór idirnáisiúnta, Cuspóir a hAon de Spriocanna Forbartha na Mílaoise a bhaineann le hocras a bhaint amach. Na Náisiúin Aontaithe a chomhaontaigh an sprioc sin in 2000 agus tá mar aidhm léi an líon daoine a fhulaingíonn ó ocras a laghdú ina leath, faoin mbliain 2015.

Ár bhfreagra

Cé gur tír bheag sinn, tá ag éirí linn ar bhonn náisiúnta agus idirnáisiúnta tacú le gníomh in aghaidh ocrais agus tearc-chothaithe

Ó foilsíodh an tuarascáil a choimisiúnaigh an Rialtas, Tuarascáil an Tascfhórsa ar Ocras in 2008, tá an comhrac in aghaidh ocrais dearbhaithe mar chuid lárnach dár gclár cúnaimh agus dár mbeartas forbartha idirnáisiúnta. Treisíodh sin sna spriocanna a leagadh amach sa bheartas dar teideal ‘Domhan Amháin, Todhchaí Amháin’ a heisíodh i mBealtaine 2013. Bíonn 20% de bhuiséad Chúnamh Éireann geallta do ghníomhartha sa chomhrac in aghaidh ocrais. Chomh maith le tacaíocht airgeadais a thabhairt, táimid ag baint úsáide as ár dtaithí chun tionchar a imirt ar dhaoine eile a bheith dáiríre faoina dtiomantas i dtaobh dul i ngleic le hocras.

Tuilleadh cúnaimh agus cúnamh níos fearr a mholadh d’fhonn aghaidh a thabhairt ar ocras domhanda 

Chinntigh gníomhartha feachtasaíochta láidre ag Éirinn, in éineacht le hidirbhearta ard-phróifíle i dtionscnaimh thábhachtacha a bhaineann le hocras domhanda go bhféachtar orainn mar cheannaire láidir sna réimsí ocras domhanda agus cinnteacht soláthair bia agus cothaithe an domhain (FNS). Trínár mballraíocht ar roinnt coistí idirnáisiúnta, mar shampla an Coiste ar Chinnteacht Soláthair Bia an Domhain agus trínár rannpháirtíocht déthaobhach le gníomhaireachtaí comhpháirtithe i gcóras forbartha na Náisiún Aontaithe agus in áiteanna eile maidir le beartas, molaimid tuilleadh cúnaimh agus cúnamh níos fearr a chur ar fáil chun cinnteacht soláthair bia agus cothaithe an domhain a fheabhsú.

Ocras a chur ar chlár oibre an AE

Oibrímid ag leibhéal an Aontais Eorpaigh lena chinntiú go mbíonn tosaíocht i gcúnamh seachtrach an AE agus i seasamh an AE ag cruinnithe idirnáisiúnta ag an neamhchinnteacht a bhaineann le soláthar bia agus cothaithe.

Bhí aghaidh a thabhairt ar ocras agus ar an tearc-chothú mar chuid lárnach d’Uachtaránacht na hÉireann ar an AE sa chéad leath de 2013. Le linn hUachtaránachta, ghlac agus thacaigh Comhairle an AE le Beartas Cothaithe nua ón AE chun cothú máithreacha agus naíonán a fheabhsú trí chúnamh seachtrach ón AE. Chomh maith leis sin, trí ghlacadh le Plean Feidhmithe nua an AE maidir le Cinnteacht Soláthair Bia agus Cothaithe an Domhain, rinneamar iarracht gníomh ón AE agus óna Bhallstáit a neartú maidir le haghaidh a thabhairt ar ocras domhanda, cinnteacht soláthair bia agus tearc-chothú.  Táimid ag iarraidh a chinntiú go gcuirfimidne san AE gealltanais tosaíochta chomhaontaithe ó thaobh bheartas an AE i gcrích agus go mbeimid cuntasach fúthu.

Ní mór daoine a chur ag croílár na réiteach agus na bpróiseas ceaptha beartas idirnáisiúnta, go háirithe an próiseas beartais atá ar bun faoi láthair chun an clár oibre Iar-2015 a fhorbairt (an tsraith targaidí a bheidh ann nuair a rachaidh Spriocanna Forbartha na Mílaoise in éag) lena chinntiú go mbeidh an beartas nua seo neadaithe go láidir i réaltacht a saoil. Ceann de phríomh-thosaíochtaí forbartha ár nUachtaránachta ar an AE ná aird a tharraingt ar an nasc idir ocras, cothú agus athrú aeráide, agus an tslí a mbíonn tionchar aige sin ar dhaoine i gcúinsí leochaileacha. Chun na críocha sin, i mBaile Átha Cliath in Aibreán 2013, d’óstaigh Rialtas na hÉireann agus Fondúireacht Mary Robinson – Ceart Aeráide mórchomhdháil idirnáisiúnta ar Hunger-Nutrition-Climate Justice’. Thug sé seo le chéile an príomhlucht déanta beartas agus na gnáthdhaoine atá ag tabhairt aghaidh ar bharra loite, ar phraghsanna bia ardaithe, ar an tearc-chothú agus ar an ocras. D’fhéachamar le daoine a chur ag croílár an phróisis beartais atá ar bun faoi láthair maidir le creat forbartha idirnáisiúnta nua Iar-2015 a fhorbairt agus lena chinntiú go mbeidh an beartas nua seo neadaithe go láidir i réaltacht a saoil.

An Tánaiste, Eamonn Gilmore, with US Secretary Clinton and Prime Minister Pinda of Tanzania at the launch of the 1,000 Days Initiative in Dar es Salaam. Photo: J Barbee

Scaling Up Nutrition

Bhí Éire ar cheann de na chéad tíortha a thacaigh leis an ngluaiseacht Scaling Up Nutrition (SUN) in 2010. Is gluaiseacht mhór dhomhanda anois í agus tá daichead a sé tír ina bhfuil ardleibhéal tearc-chothaithe iontu mar chuid di anois (Eanáir 2014). Le SUN, bailítear le chéile na geallsealbhóirí go léir - tíortha deontóra agus tíortha forbartha is comhpháirtithe, na Náisiún Aontaithe agus gníomhaireachtaí agus eagraíochtaí idirnáisiúnta eile, forais airgeadais idirnáisiúnta, eagraíochtaí gnó agus sochaí sibhialta - d’fhonn aghaidh a thabhairt ar ocras agus ar an tearc-chothú. Tá sé saindírithe ar thearc-chothú máithreacha, naíonán agus leanaí agus díríonn sé ar chur le toil agus infheistíocht pholaitiúil chun aghaidh a thabhairt ar thearc-chothú sa luathóige.

Tá comhpháirtíocht láidir le Stáit Aontaithe Mheiriceá bunaithe ag Éirinn freisin, ar a dtugtar An Chomhpháirtíocht 1,000 Lá, a dhéanann feachtasaíocht ar son dea-chothú sa chéad 1,000 lá de shaol linbh - ó thoircheas go dtí go mbeidh leanbh dhá bhliain d’aois - tréimhse ríthábhachtach d’iontógáil cothaitheach d’fhás agus d’fhorbairt.

Tá Éire ag obair go dian chun comhrá polaitiúil ag leibhéal áitiúil, tíre, réigiúnach agus domhanda a athbheochan i ndáil leis an gcothú a bheith mar chuid lárnach den fhorbairt agus cuspóir leis stádas cothaithe na ndaoine is boichte agus is leochailí ar domhain a fheabhsú.

Molaimid cur chuige il-earnála a lánpháirtíonn an cothú i réimse earnálacha a bhaineann lena chéile, lena n-áirítear talmhaíocht, cinnteacht soláthair bia, sláinte, inscne, oideachas agus cosaint shóisialta, agus tacaímid le raon leathan idirghabhálacha a bhaineann leis an gcothú.

Ag Tacú le Mná

Bainimid úsáid as an seasamh atá againn le taithí na mban mar thairgeoirí agus mar sholáthraithe bia le sonrú sa bhfreagra ag gach leibhéal. Mar shampla, rinneamar taobh-imeacht ag Coimisiún na Náisiún Aontaithe ar Stádas na mBan, dar teideal ‘Inscne agus Cothú a chomhóstú: Ag Tacú le Mná Tuaithe chun Cothú a Fheabhsú.

Comhordú níos fearr inár dtíortha is comhpháirtí

Oibrímid inár dtíortha is comhpháirtí san Afraic le feabhas a chur ar chomhordú an ghnímh chun an cothú a fheabhsú. San Aetóip, mar shampla, is baill sinn den ghrúpa Deontóra Cothaithe. Bainimid leas as an taithí atá againn ar an ní a oibríonn ar bhonn áitiúil lena chinntiú go mbíonn polasaithe agus cláir ag freagairt do riachtanais áitiúla.

Sa Mhaláiv, is sinne an Tionólaí Deontóra don Ghluaiseacht SUN.  Is ball de Ghrúpa Oibre na hEarnála Talmhaíochta sinn agus bímid rannpháirteach i gceithre Ghrúpa Oibre Teicniúla (Cinnteacht Soláthair Bia agus Bainistiú Riosca; Bainistiú Uisce agus Talún Talmhaíochta; Margaíocht tráchtála agus próiseáil talmhaíochta; Monatóireacht agus Luacháil). Is ball sinn freisin den Tascfhórsa Náisiúnta um Chaomhnú Talmhaíochta agus den Tascfhórsa Náisiúnta um an Clár Fóirdheontais Ionchur Feirme, agus bímid rannpháirteach sa Choiste Deontóra ar Talmhaíocht agus Cinnteacht Soláthair Bia (DCAFS).

Léigh tuilleadh faoi chothú

Léigh tuilleadh faoin tacaíocht a thugaimid do chothú níos fearr agus an bhaint atá againn leis an nGluaiseacht Scaling Up Nutrition (SUN).