Oideachas Cailíní

Tá go leor leasa pearsanta, sóisialta agus geilleagracha ag baint le leibhéal oideachais cailíní a ardú. Cinntímid go dtugtar na riachtanais atá ag cailíní agus ag mná óga san áireamh i gcláir agus i mbeartais oideachais agus go bhfreagraíonn siad dóibh.  

Tábhacht le hoideachas cailíní

Tá 50% níos mó seans ag leanbh maireachtáil thar cúig bliana d’aois má bheirtear é/í do mháthair ar féidir léi léamh. Agus laghdaítear an dóchúlacht mortlaíochta naíonán idir 5% go 10% i gcás gach bliain bhreise scolaíochta a fhaigheann an mháthair.

Is mó seans go mbeidh vacsaíní faighte ag leanaí máithreacha oilte, agus is lú seans atá ann go mbeidh siad cranda de bharr míchothaithe.

Tá oideachas ar cheann de na frithnimheanna is láidre do bhaol máithreachais. Is mó seans go gcuirfidh mná a bhfuil oideachas orthu moill ar thoirchis agus spás eatarthu, agus go lorgóidh siad tacaíocht agus cúram sláinte.

Tá cúig uaire an seans ann go mbeidh oideachas ar mhná a bhfuil oideachas iarbhunscoile orthu maidir le VEID agus SEIF le hais mná neamhliteartha.

Oideachas cailíní ag titim ar gcúl

Tá sé de cheart ag gach cailín oideachas a fháil, ach tá 39 milliún cailín idir 11-15 bliana d’aois nach bhfuil ar scoil sa lá atá inniu ann (UNESCO 2012).

Tá ráta críochnaithe bunscoile do chailíní agus an t-aistriú go dtí an meánscoil ag titim ar gcúl le hais ráta na mbuachaillí, go háirithe san Afraic fho-Shahárach.

Tá dul chun cinn suntasach déanta ar domhan maidir le rollú cailíní i mbunscoileanna. Ach má tá buntáistí an oideachais le baint amach, ní mór tinreamh na gcailíní ar scoil a fheabhsú - ní an rollú amháin.

Tá aistriú cailíní ón mbunscoil go dtí an meánscoil riachtanach chomh maith má tá cailíní chun leibhéal oideachais a bhaint amach a bheidh chun leasa dóibh.

Sa tSaimbia, mar shampla, tá i bhfad níos mó seans go bhfágfaidh cailíní an scoil. Níl aon oideachas ar 27% de mhná i gceantair thuaithe, i gcomparáid le 18% d’fhir. Tá nasc intreach idir toircheas, pósadh luath agus bochtaineacht agus is iad na dúshláin is mó a bhíonn os comhair cailíní sa tSaimbia ó thaobh fanacht ar scoil, go háirithe i gceantair thuaithe.

Bíonn go leor brú ar chailíní fanacht sa bhaile, go háirithe má thagann siad ó theaghlach tuaithe bocht. D’fhéadfadh sé go mbeadh orthu aire a thabhairt do dhuine muinteartha atá tinn, nó cabhrú le hobair an tí. Is minic go gcoinnítear cailíní sa bhaile ón meánscoil mar gheall nach bhfuil aon leithris cearta ann nó go bhfuil foréigean nó mí-úsáid á dhéanamh orthu.

Thairis sin, téann luath-thoircheas agus pósadh luath i gcoinne tinreamh na gcailíní ar an meánscoil.

Ionas go mbeidh leanaí in ann foghlaim ag caighdeán faoi leith, ní mór do thimpeallacht na scoile a bheidh sábháilte agus ní mór leanaí a chosaint ó dhochar. I gcás cuid mhaith leanaí, go háirithe cailíní, ní hamhlaidh atá an scéal agus is rómhinic a dhéantar dúshaothrú agus mí-úsáid orthu ar scoil.

Ár bhfreagairt

Tacaímid le réimse tionscnamh atá dírithe ní hamháin ar níos mó cailíní a fháil isteach sa scoil, ach, níos tábhachtaí fós, cabhrú leo a gcuid oideachais bunscoile a chríochnú agus leanúint ar aghaidh chuig an meánscoil. 

Tá sé de cheart ag gach cailín oideachas a fháil, ach tá 39 milliún cailín idir 11-15 bliana d’aois nach bhfuil ar scoil sa lá atá inniu ann (UNESCO 2012).

Chuige sin, oibrímid i gcomhpháirtíocht leis na hAireachtaí Oideachais, comhpháirtithe idirnáisiúnta, lena n-áirítear an Chomhpháirtíocht dhomhanda le hAghaidh Oideachais agus eagraíochtaí pobail agus na sochaí sibhialta.

Scoileanna a dhéanamh níos sábháilte do chailíní

Sa tSaimbia agus i Mósaimbíc, tacaímid le tionscnaimh lena gcinntítear go bhfuil scoileanna cairdiúil do chailíní, go bhfuil saoráidí sláintíochta oiriúnacha ar fáil agus go méadaítear feasacht an phobail maidir le sábháilteacht ar scoil.  

Tá comhpháirtíocht againn leis an bhFeachtas um Oideachas Domhanda (CAMFED), d’fhonn Beartas Náisiúnta Cosanta Leanaí a fháil do scoileanna.

Rólchuspaí do chailíní a chur chun cinn

Tá ról tábhachtach ag múinteoirí mná mar rólchuspaí do chailíní óga atá mar scoláirí acu.   Tacaímid le hearcú, le hoiliúint agus le fostú múinteoirí mná, go háirithe i gceantair thuaithe ina bhfuil leibhéal íseal cailíní ag freastal ar scoil.

Soláthar scoláireachtaí

Trínár gcomhpháirtithe sochaí sibhialta agus rialtais i Leosóta, Uganda agus an tSaimbia, maoinímid roinnt scoláireachtaí do chailíní chun freastal ar mheánscoil.

Tacaíocht don abhcóideacht

Tá sé tábhachtach go spreagfaí feasacht maidir leis an leas a bhaineann le freastal cailíní ar scoil don phobal uile má táimid chun ár sprioc maidir le hoideachas bunscoile uilíoch a bhaint amach.

Cuirimid tacaíocht ar fáil d’eagraíochtaí na sochaí sibhialta amhail Concern agus Plan a oibríonn le pobail ar son soláthar scoileanna atá cairdiúil agus slán do chailíní ina gceantar, agus an rialtas a bheith freagrach as.

Léigh níos mó faoinár gcuid oibre san oideachas

Léigh faoi na bealaí ina dtacaímid le cláir oideachais inár dtíortha comhpháirtíochta.