Forbhreathnú ar Shláinte

Tá an drochshláinte agus an bhochtaineacht fite fuaite. Tá ár gcuid oibre féin agus obair ár gcomhpháirtithe dírithe ar a chinntiú gur féidir le daoine bochta, go mór mór mná agus leanaí, saol níos folláine a chaitheamh agus an lánacmhainneacht atá iontu a bhaint amach. 

Cúrsaí sláinte

In 2011, fuair 6.9 milliún leanbh faoi cúig bliana d’aois bás. Sin beagnach 800 leanbh gach uair an chloig. Fuair os cionn a leath bás ó thinneas a d’fhéadfaí a chosc go héasca nó a leigheas le hidirghabhálacha simplí a bhí sách saor.

Cén fáth a bhfuil leanbh a rugadh san Afraic fho-Sharáhach 16.5 uair níos mó i mbaol báis sula sroicheann sé nó sí cúig bliana i gcomparáid le leanaí ó thír forbraíochta? Cén fáth a bhfuil an t-ionchas saoil ag 48 bliain d’aois sa tSaimbia agus 80 bliain d’aois in Éirinn?

Tá sé amhlaidh toisc go bhfuil an bhochtaineacht agus an drochshláinte fite fuaite: 

• Bíonn ocras agus tearc-chothú mar thoradh ar an mbochtaineacht, rud a fhágann go mbíonn fir agus mná níos leochailí do ghalair.
• Cuireann an bhochtaineacht isteach ar ár dtimpeallacht, cuirtear iallach ar dhaoine maireachtáil gan foscadh maith, uisce glan nó sláintíocht bhunúsach.
• Bíonn tionchar ag an mbochtaineacht ar ár n-oideachas, agus fágann sé nach mbíonn an oiread eolais ag cailíní agus ag buachaillí bochta faoi rioscaí sláinte agus conas saol folláin a chaitheamh.
• Cuireann an bhochtaineacht isteach ar ár gcumas rochtain a fháil ar chúram sláinte ná a bheith in acmhainn cógas leighis a cheannach.
• Fulaingíonn daoine atá ag maireachtáil faoi bhochtaineacht an t-ualach is troime le linn tinnis agus is acu is lú a bhíonn rochtain ar chúram sláinte.
• Fágann drochshláinte go mbíonn daoine níos boichte ná riamh. Mar shampla, d’fhéadfadh sé go gcaillfeadh leanaí atá tinn amach ar a gcuid oideachais agus ar dheiseanna ina saol.

“Is í an bhochtaineacht an namhaid is mó atá ag cúrsaí sláinte sa domhan forbraíochta.” Iar Ard-Rúnaí na NA Kofi Annan

Cad ba cheart a dhéanamh?

Tá dúshlán ag baint le sláinte níos fearr a thabhairt do gach duine ar domhan. Baineann trí cinn de Spriocanna Forbartha na Mílaoise le cúrsaí sláinte:

Sprioc 4: Líon na mbásanna i measc leanaí a laghdú

Sprioc 5: Feabhas a chur ar shláinte máithreacha

Sprioc 6: Dul i ngleic le VEID agus SEIF, maláire agus galair eile

An dul chun cinn atá déanta

Tá dul chun cinn maith déanta le deich mbliana anuas:

• Thit an ráta mortlaíochta i measc leanaí faoi cúig bliana d’aois
• Tháinig feabhas ar rochtain ar chóireáil do dhaoine atá ag maireachtáil le VEID
• Tá rochtain ag níos mó daoine ar uisce glan
• Ní fhaigheann an oiread daoine bás ó mhaláire le hais mar a fuair deich mbliana ó shin

Dúshláin ann fós

Ach ar ndóigh ní dheachthas chomh fada le roinnt de na daoine is leochailí agus tá dúshláin mhóra fós ann: 

• Tá os cionn 100 milliún leanbh fós tearc-chothaithe agus iad níos leochailí do ghalair.
• Cé go bhfuil 5 mhilliún fear agus bean a bhfuil VEID ag dul dóibh ag fáil cóir leighis riachtanach anois chun iad a choinneáil folláin, níl cóireáil á fáil fós ag 9 milliún duine.
•  Bhí tionchar díréireach ag an eipidéim SEIF ar mhná sa domhan forbraíochta, rud a daingníodh tuilleadh mar gheall ar an ról atá acu sa tsochaí, mar gheall nach bhfuil aon deis acu gnéas sábháilte a phlé, agus mar gheall ar fhoréigean inscne.
• Faigheann thart ar 800 bean bás ó aimhréidheanna a bhaineann le toircheas nó le breith clainne ar fud an domhain gach lá. Tá mortlaíocht máithreacha 15 uair níos airde sa domhan forbraíochta ná mar atá sa domhan forbartha 
• Is minic nach mbíonn cúram sláinte bunúsach ar chaighdeán sách maith agus ní bhíonn fáil air.