Na bealaí ina soláthraímid ár gcúnamh

Leithdháileann Cúnamh Éireann maoiniú ar roinnt bealaí éagsúla. Cinntear an bealach a úsáidfear ag brath ar chritéir lena n-áirítear an cineál comhpháirtí, an comhthéacs, agus stóinseacht na gcóras bainistíochta airgeadais phoiblí.

Na bealaí éagsúla a bhíonn in úsáid againn

Sa tábla seo a leanas, léirítear an chaoi ar leithdháileadh ár gcúnamh trí na bealaí éagsúla soláthair in 2011:

Anailís ar COF Déthaobhach de réir Bealach Soláthair

 

2011

Bealach

€000

%

Eagraíochtaí Neamhrialtasacha agus an tSochaí Shibhialta

         167,824

37%

Córais Rialtais i dTíortha Comhpháirtíochta

         121,678

27%

Eagraíochtaí iltaobhacha

           97,179

22%

Comhoibriú tarmligthe

             6,163

1%

Comhpháirtíochtaí Príobháideacha Poiblí

             4,000

1%

Eile

           53,366

12%

Iomlán

         450,210

100%

     

Eagraíochtaí neamhrialtasacha agus an tsochaí shibhialta

Aithníonn Cúnamh Éireann go bhfuil na nithe seo a leanas i gceist le heagraíochtaí sochaí sibhialta:

 

  • Cabhraíonn siad le daoine bochta atá imeallaithe tionchar a imirt ar chinntí polaitiúla agus geilleagracha
  • Is féidir leo cur go straitéiseach le próisis forbartha
  • Is féidir leo smaointe nuálacha a sholáthar chun eolas a chur ar fáil do bheartas an rialtais.

 

Dá bhrí sin, caitheadh os cionn 37% de bhuiséad cúnaimh foriomlán na hÉireann in 2011 trí eagraíochtaí na sochaí sibhialta.

Éigeandáil agus téarnamh

Caitheadh tuairim is €20 milliún trí bhíthin eagraíochtaí neamhrialtasacha chun freastal ar riachtanais dhaonnúla roinnt de na pobail is leochailí ar domhan. Cuirtear an cúnamh sin ar fáil tríd an gCiste um Chabhair Dhaonnúil Éigeandála  i gcás droch-chásanna géarchéime, agus tríd an gCiste um Ullmhacht d’Éigeandálaí agus um Théarnamh Iar-Éigeandála chun cabhrú le daoine leochaileacha a saol agus a slí bheatha a chur ar bun in athuair tar éis éigeandála.

Forbairt níos fadtéarmaí

Ina theannta sin, chuir Cúnamh Éireann maoiniú €92 milliún ar fáil trí eagraíochtaí neamhrialtasacha le haghaidh cláir forbartha níos fadtéarmaí trínár meicníocht maoinithe cláir agus trí Chiste na Sochaí Sibhialta.

Oideachas forbartha agus micrea-mhaoiniú

Is féidir le heagraíochtaí sochaí sibhialta in Éirinn cur isteach ar mhaoiniú chun oideachas forbartha a dhéanamh in Éirinn freisin. Cuirtear líon beag cúnaimh ar fáil d’eagraíochtaí sochaí sibhialta inár dtíortha comhpháirtíochta trí scéimeanna micrea-mhaoinithe. 

Córais rialtais inár dtíortha comhpháirtíochta

Aithníonn Éire nach féidir feabhsuithe inbhuanaithe a bhaint amach i gcáilíocht fhoriomlán na beatha i dtíortha i mbéal forbartha ach amháin trí thiomantas marthanach rialtas náisiúnta.

Dá bhrí sin, cuireadh beagnach 27% den bhuiséad cúnaimh in 2011 trí chórais rialtais inár dtíortha comhpháirtíochta. Beag beann ar an módúlacht, cuireann Cúnamh Éireann agus deontóirí eile tacar coiteann ionchur ar fáil:

  • Ranníocaíocht airgeadais
  • Idirphlé beartais maidir le torthaí inmhianaithe
  • Cúnamh teicniúil agus comhairle theicniúil
  • Sainaithint coinníollachta nó truicear chun maoiniú a scaoileadh

Déanann Cúnamh Éireann maoiniú a chur ar fáil trí chórais rialtais ar roinnt bealaí éagsúla:

Tacaíocht bhuiséadach ghinearálta

Is é an sainmhíniú ar an tacaíocht seo ná cúnamh a chuirtear ar fáil trí na bealaí céanna atá in úsáid le haghaidh chaiteachais an rialtais comhpháirtíochta atá á maoiniú ag an rialtas sin. Soláthraítear cúnamh d’aireacht airgeadais (nó do státchiste) an rialtais. Ansin seoltar an cúnamh ar aghaidh, de réir ghnáthnósanna imeachta an rialtais, chuig na haireachtaí, na ranna nó na gníomhaireachtaí atá freagrach as é a úsáid. Ní dhírítear ar earnáil nó ar réimse téamach ar leith san idirphlé ná sna coinníollacha ná sna hionchuir eile a bhaineann leis an gcúnamh.

Tacaíocht earnála

Áirítear le tacaíocht earnála aon chineál tacaíochta a chuirtear ar fáil d’earnáil náisiúnta i gceann dár dtíortha comhpháirtíochta (lena n‑áirítear tacaíocht bhuiséadach earnála agus cistí comhthiomsaithe). Is ionann tacaíocht bhuiséadach earnála agus tacaíocht bhuiséadach atá dírithe ar earnáil ar leith, amhail sláinte, talmhaíocht agus oideachas. Áirithítear trí chur chuige ar fud na hearnála go gcuimsítear an earnáil ar fad leis an gcúnamh (cúnamh teicniúil, idirphlé beartais, maoiniú) – beag beann ar an mbealach soláthair nó ar na hionchuir.

Cláir forbartha áitiúla

Tá sé mar aidhm leis na cláir sin dul chun sochair limistéar riaracháin fo-náisiúnta ar leith. Tugtar cláir chúige ar na cláir sin freisin, agus oibríonn Cúnamh Éireann trí na hinstitiúidí áitiúla sa chúige roghnaithe agus cuireann tacaíocht ar fáil do roinnt earnálacha ann. Mar shampla, tacaímid le réigiún Tigray san Aetóip agus leis an Northern Province sa tSaimbia .

Cistí tionscadail

Tá cistí tionscadail curtha in áirithe le haghaidh gníomhaíochtaí sainiúla. Áirítear le go leor de na tionscadail sin comhpháirtíochtaí le comhlachtaí poiblí amhail Coimisiúin um Chearta an Duine nó oifig an Ard-Iniúchóra.

Eagraíochtaí iltaobhacha

Cuireadh 22% de thacaíocht na hÉireann le haghaidh laghdú na bochtaineachta ar fud an domhain in 2011 ar fáil trí eagraíochtaí iltaobhacha. Bíonn ról an-tábhachtach ag na heagraíochtaí sin i dtíortha i mbéal forbartha agus le linn géarchéimeanna daonnúla.

Toisc go bhfuil an tAontas Eorpach freagrach as os cionn leath den chúnamh oifigiúil forbartha (COF) iomlán ar fud an domhain, tá sé in ann tionchar uathúil a imirt ar chláir forbartha náisiúnta agus dhomhanda, agus tabhairt faoi thionscadail ar scála mór i dtíortha i mbéal forbartha. Cuireadh os cionn €109 milliún ar fáil mar mhaoiniú tríd an AE in 2011.

Tá caidreamh na hÉireann leis na Náisiúin Aontaithe (NA) bunaithe ar an tiomantas atá againn araon maidir le slándáil, cearta an duine agus forbairt. Leis an tacaíocht a thugaimid do phríomhghníomhaireachtaí forbartha na Náisiún Aontaithe (amhail an Eagraíocht Bhia agus Talmhaíochta, Oifig an Ard-Choimisinéara um Chearta an Duine agus an Clár Domhanda Bia), cuirtear ar ár gcumas réim ár gcláir forbartha féin a leathnú amach agus cuidíonn sí linn dul i ngleic le saincheisteanna forbartha agus freagra a thabhairt ar éigeandálaí sna tíortha sin nach bhfuil daoine dár gcuid féin againn iontu.

Cuireann institiúidí airgeadais idirnáisiúnta tacaíocht shuntasach airgeadais agus theicniúil ar fáil freisin do thíortha i mbéal forbartha ina n-iarrachtaí an bhochtaineacht a dhíothú. In 2011, chuir Éire €29 milliún COF ar fáil trí Institiúidí Airgeadais Idirnáisiúnta amhail Grúpa an Bhainc Dhomhanda agus Banc Forbartha na hÁise.

Comhoibriú tarmligthe

Is ionann comhoibriú tarmligthe agus meicníocht trína ndéanann deontóirí ó thíortha éagsúla a n-acmhainní a chomhthiomsú i leith saincheist áirithe. Cuirtear an fhreagracht ar thoscaire amháin as an meicníocht maoinithe a bhainistiú agus as oibriú leis an rialtas comhpháirtíochta. Déantar é sin de ghnáth i gcás go bhfuil saineolas agus tionchar suntasach ag deontóir amháin maidir le saincheist áirithe. Ní chaitear ach 1% de chúnamh na hÉireann ar an gcaoi sin.

Comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí

Aithníonn Cúnamh Éireann go bhfuil ról ríthábhachtach ag an earnáil phríobháideach maidir le poist agus fás a chruthú, rudaí atá bunriachtanach i gcás tíre atá ag iarraidh an lámh in uachtair a fháil go deo ar bhochtaineacht.

Thairis sin, déanann Cúnamh Éireann comhpháirtíochtaí ar leith leis an earnáil phríobháideach ina ndírítear ar thorthaí forbartha soiléire a bhaint amach. Trínár gcomhpháirtíocht le Global Alliance for Improved Nutrition (GAIN), tacaítear le comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí chun rochtain ar chothaithigh a mhéadú trí tháirgí bia ina bhfuil cothaithigh bhreise.  

Eile

Cuireann Cúnamh Éireann cúnamh ar fáil ar roinnt bealaí eile, agus is ionann an cúnamh sin agus 12% de COF na hÉireann. I measc na mbealaí sin, áirítear tacaíocht le haghaidh comhpháirtíochtaí idir institiúidí (amhail Coimisiún na hÉireann um Chearta an Duinena Coimisinéirí Ioncaim) agus institiúidí i dtíortha cláir.

Clár um Chomhoibriú Straitéiseach forbartha ag Cúnamh Éireann le hinstitiúidí taighde in Éirinn freisin. Le Clár Comhaltachtaí, cabhraítear le hacmhainn mhéadaithe a neartú i rialtais ár dtíortha comhpháirtíochta trí dheis a thabhairt d’iarrthóirí atá cáilithe go cuí tabhairt faoi staidéar iarchéime i gcoláistí agus in ollscoileanna in Éirinn.

Léigh níos mó faoi na bealaí ina soláthraímid ár gcúnamh

Íoslódáil Tuarascáil Bhliantúil Chúnamh Éireann 2011 (PDF) chun miondealú iomlán a fháil ar chlár Chúnamh Éireann agus na torthaí atá air.