Skip to main content

An bhfuilimid ag déanamh dul chun cinn maidir le forbairt?

Bochtaineacht, Inscne, Oideachas, Rialachas, Sláinte, Éifeachtacht an Chúnaimh, Nuacht/gné-alt, An Afraic, Éire, 2014
Emanuel Mahendi is photographed in Morogoro, Tanzania, with a sack of rice. Tanzania's ranking in the HDI improved one place in the HDR 2014.

Breithníodh gur beag forbairt dhaonna a bhí déanta i 47 dtír sa bhliain 1990. Tá titim go dtí 30 tagtha ar an fhigiúr sin anois.

Féachann an tuarascáil ar 187 dtír, agus tomhaiseann an dul chun cinn atá déanta acu maidir le forbairt dhaonna. Cad é dul chun cinn atá déanta? Léiríonn tuarascáil HDR 2014 go bhfuil dul chun cinn á dhéanamh i mbeagnach gach tír atá san áireamh san innéacs ach ar bhonn ráta níos moille ná roimhe seo.

Cad is Forbairt Dhaonna ann?

Déantar Forbairt Dhaonna a thomhas san Innéacs um Fhorbairt Dhaonna (HDI), arb ionann é agus an méid iomlán a bhaineann tír amach ó thaobh a cuid gnéithe sóisialta agus eacnamaíochta. Is éard a chiallaíonn sé sin seachas díreach saibhreas tíre (i GNP) a thomhas agus sin amháin, go bhféachann an HDI freisin ar ionchas saoil, oideachas agus comhionannas na ndaoine atá ina gcónaí inti. Déanann sé sin cur síos atá i bhfad níos cruinne ar an saol sa tír seachas tuairisc a thabhairt ar théarmaí airgeadaíochta.

Cad atá athraithe ó 1990?

Seoladh an chéad Tuarascáil um Fhorbairt Dhaonna sa bhliain 1990 agus chuir sin tíortha i gceann de cheithre chatagóir:

  • Forbairt dhaonna a bhí thar a bheith ard
  • Forbairt dhaonna a bhí ard
  • Forbairt dhaonna nach raibh chomh hard sin
  • Forbairt dhaonna a bhí íseal

 Tagann Éire sa chatagóir ‘forbairt dhaonna atá thar a bheith ard’ agus baineadh é sin amach ón gcéad innéacs riamh. Cé nach bhfuil aon mhór-athruithe i bhforbairt dhaonna na hÉireann, ní féidir é sin a rá faoin gcuid eile den domhan. Rinneadh catagóiriú sa bhliain 1990 ar 47 tír ina raibh forbairt dhaonna íseal – tá 30 acu ann anois.  Tá ardú ó 12 sa bhliain 1990 go 47 sa bhliain 2013 ar an líon tíortha a tháinig sa chatagóir 'thar a bheith ard ó thaobh forbairt dhaonna’.

Cad mar gheall ar Phríomh-Thíortha Comhpháirtíochta Cúnamh Éireann?

Tá feabhas curtha ag gach tír i measc Príomh-Thíortha Comhpháirtíochta Cúnamh Éireann ar a scór HDI idir 2012 agus 2013.  Mar gheall go bhfuil feabhas curtha freisin ag an gcuid is mó de thíortha an domhain ar a scór, ní gá go gciallódh na feabhsuithe sin rangú níos airde. Choinnigh Vítneam, Uganda, an Aetóip agus an Mhaláiv go léir a seasamh san innéacs (121ú, 164ú, 173ú agus 174ú as na 187 tír faoi seach ).

Chuir an Tansáin, Leosóta, Mósaimbíc agus Siarra Leon go léir feabhas ar a rangú le haon áit amháin (ag cur lena seasamh faoi seach de 159ú, 162ú, 178ú agus 183ú). Chuaigh an tSaimbia suas dá áit go dtí an 141ú háit ar an innéacs.

Cad a chiallaíonn sé sin?

Léiríonn sé sin, go bhfuil an saol, ar an iomlán, ag dul chun feabhais sa chuid is mó de thíortha atá san áireamh san innéacs. In ainneoin na bhfeabhsuithe, áfach, tá 2.2 billiún atá fós ann atá i mbaol ón mbochtaineacht, agus cuireann ocras as do 842 milliún duine.  Tá iarrachtaí idirnáisiúnta, agus Éire san áireamh, ag cuidiú le feabhas a chur ar shaol na milliún duine ar fud an domhain, tá an obair, áfach (