Skip to main content

Naisc ghnó idir Éire agus an Afraic á gcothú in Earnáil an Agraibhia

Trádáil, Nuacht/gné-alt, An Afraic, 2017

Promoting Irish-African Business links in Agri-Food Sector

Tá Éire ag éascú do bhabhtaí comhoibrithe idir cuideachtaí agraibhia Éireannacha agus cinn Afracacha chun tacú le borradh inbhuanaithe a bheith faoi thionscal an bhia áitiúil ar shlí a chuidíonn le daoine bochta, chun cuidiú le margaí áitiúla agus chun cur leis an trádáil idir Éire agus an Afraic. Ar an Déardaoin, an 13 Iúil, cuireadh seimineár ar siúl chun eolas a chomhroinnt faoi Chlár Forbartha Agraibhia na hAfraice (AADP), an dara chéim de Chiste Forbartha Agraibhia na hAfraice (AADF) lena mbítear ag tacú le comhar den sórt sin. Labhair an tAire Talmhaíochta, Bia agus Mara, Michael Creed, ag an seimineár, mar aon leis an Aire Stáit um Ghnóthaí Diaspóra agus Forbairt Idirnáisiúnta, Ciarán Cannon.

Promoting Irish-African Business links in Agri-Food Sector

Seoladh Ciste Forbartha Agraibhia na hAfraice (AADF) in 2012 agus leagadh béim láidir ar chomhoibriú idir stáit agus fiontair phríobháideacha, agus idir Éire agus roinnt tíortha san Afraic. In Éirinn, tá an Roinn Gnóthaí Eachtracha agus Trádála ag obair i ndlúthpháirt leis an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara, agus tá comhar ar bun freisin idir stáit agus fiontair phríobháideacha in Éirinn. Tá comhpháirtíochtaí láidre cothaithe faoin scéim cheana féin in Uganda, sa Mhaláiv agus san Aetóip, agus táthar ag súil go leanfar ar aghaidh á leathnú sna blianta amach romhainn. 

Díríonn an scéim aird freisin ar an tábhacht a bhaineadh, agus a bhaineann go fóill, le talmhaíocht agus slándáil an tsoláthair bia san obair forbartha a dhéanann Éire thar lear. Ag labhairt dó ag an seimineár, leag an tAire Stáit Cannon béim ar cheannaireacht dhomhanda na hÉireann sa réimse forbartha seo agus chuir sé fáilte roimh Chlár Forbartha Agraibhia na hAfraice mar léiriú eile fós ar an bhfonn atá ar Éirinn leanúint ar aghaidh ag tacú le hiarrachtaí i dtaobh forbairt talmhaíochta. Agus é ag tarraingt ar an taithí atá againn féin ar athrú a bheith ag teacht ar chúrsaí talmhaíochta agus ar thionchar na talmhaíochta ar an mórgheilleagar agus ar an tír, dúirt an tAire Stáit Cannon,

"Tá ról thar a bheith tábhachtach ag an talmhaíocht sa tír seo agus sa gheilleagar anseo, agus sin é an ról tábhachtach céanna atá aici ar fud an domhain, agus go háirithe sna tíortha ar a bhfuil ár gcomhar forbartha idirnáisiúnta dírithe. Ní hamháin nach mór don chóras talmhaíochta a bheith in ann freastal ar an éileamh atá againn ar bhia, ar bheatha ainmhithe agus ar shnáithíní (nó 'food, feed and fibre' mar a thugann an Ciste Idirnáisiúnta um Fhorbairt Talmhaíochta orthu); ní mór di freisin slí bheatha a sholáthar do na milliúin daoine ar fud na cruinne. Tá cuid an-mhór de na daoine sin bocht, agus a lán acu ag maireachtáil agus iad beo bocht.

"Dá bhrí sin, ní mór an talmhaíocht a bheith i gcroílár na forbartha domhanda agus, go deimhin, sí i croílár spriocanna forbartha na hÉireann."

Go dtí seo, tá cistiú déanta ag AADF ar roinnt cuideachtaí lena n-áirítear MagGrow, Devenish, agus Valid Nutrition. Le buiséad tosaigh €2 mhilliún, bhí AADF dírithe ar dtús ar an Tansáin agus ar an gCéinia ar feadh tréimhse phíolótach ó 2012 agus 2013 ach ansin leathnaíodh é nuair a cuireadh tionscadail eile ar bun in Uganda, sa Mhaláiv agus san Aetóip. Tá méadú eile tagtha air anois: tá deich dtír Afracacha ann ina bhfuil Ambasáid ag Éirinn, na cúig thír thuasluaite agus Mósaimbíc, an Nigéir, Siarra Leon, an Afraic Theas agus an tSaimbia.

Is sa rath atá ar na comhpháirtíochtaí atá cothaithe ag an gclár is mó atá an tionchar dearfach atá aige le sonrú. Anseo thíos beimid ag breathnú níos géire ar roinnt de na babhtaí comhair chun féachaint conas mar atá an AADP ag obair ar an láthair.

Devenish

Cuideachta agraitheicneolaíochta is ea Devenish Nutrition Limited a bhíonn ag plé le beatha agus forbhianna ainmhithe agus le cothú ainmhithe. Bunaíodh é i 1952 agus is i mBéal Feirste i dTuaisceart Éireann atá sé. Tá saoráidí táirgthe ag an gcuideachta sa Ríocht Aontaithe agus sna Stáit Aontaithe, agus díolann sí onnmhairí le 25 tír ar fud an domhain, an Chéinia, Uganda agus an Afraic Theas ina measc.

Is é an tionscadal a bhfuil AADF ag tacú leis ná samhailfheirm mhuc in Hoima, Uganda, atá ceaptha cuidiú le neartú a dhéanamh ar thionscal muc tráchtála Uganda trí thoradh a thabhairt ar infheistíocht, trí acmhainn a thógáil, agus tríd an dea-chleachtas a léiriú i dtaca le pórú, beathú agus bithshlándáil.

Thóg Devenish muileann beatha, muclach, ceap oifigí, cóiríocht foirne, carn aoiligh, clais súite, tobar uisce 40 troigh, umar uisce 16,000 lítear, agus cosaint ar thuilte. Ar deireadh thiar rachaidh siadsan chuig comharchumann na bhfeirmeoirí lena bhfuil Devenish ag obair. Ina theannta sin, tá oideachas curtha ag Devenish ar fheirmeoirí maidir le bearta bithshlándála a bhfuil géarghá leo in Hoima. Thairis sin, d'eagraigh an tionscadal an chéad cheangal idir an sráidbhaile agus an ghreille náisiúnta chumhachta agus shuiteáil sé córas grianchumhachta ar fhoirgneamh an mhuclaigh agus ar innealra an mhuilinn beatha.

MagGrow

Tá teicneolaíocht mhaighnéadach spraeála ag MagGrow a chuireann leis an éifeachtúlacht nuair a bhíonn lotnaidicídí agus leasacháin á spraeáil. Tá sé léirithe go laghdaíonn sé líon na lotnaidicídí a theastaíonn chun galair a rialú, go mbíonn méadú ar an táirgeacht ó chlúdach leasacháin níos fearr agus go dtagann laghdú nach beag ar úsáid uisce dá bharr. Faoin tionscadal atá cistithe ag AADF, táthar ag tacú leis an gcruthúnas coincheapa agus le ceadúnú na teicneolaíochta san Aetóip.

Agus é ag baint úsáide as cistiú ó AADF, d'fhorbair MagGrow an fhréamhshamhail agus na chéad leaganacha den mhála droma MagGrow agus den spraeire bumaile tarracóra atá dírithe go sonrach ar mhargadh na bhfeirmeoirí beaga agus ar mhargadh na feirmeoireachta leorchothaithí. In éineacht le hInstitiúid na hAetóipe um Thaighde Talmhaíochta (EIAR), rinneadh tástáil ar an spraeire mála droma – agus d'éirigh go han-mhaith leis i gcomparáid leis an ngnáthspraeire.  Tar éis gur éirigh leis an tástáil sin agus gur cuireadh i gcrích í, chuir EIAR togra scríofa faoi bhráid na hAireachta Talmhaíochta ag moladh go gceadófar an teicneolaíocht san Aetóip, agus beidh an táirge á sheoladh go luath.